Axborot xavfsizligi sohasida keng qo’llaniladigan libssh2 kutubxonasida aniqlangan bir nechta yuqori xavflilik darajasiga ega zaifliklar millionlab SSH va SFTP mijoz dasturlarini jiddiy tahdid ostida qoldirmoqda. Mazkur zaifliklardan foydalanish orqali kiberjinoyatchilar soxta SSH serverini ishga tushirib, unga ulangan mijoz qurilmalarining xotirasini buzishi, dastur ishlashini to’xtatishi hamda ayrim holatlarda masofadan turib ixtiyoriy kod bajarilishiga erishishi mumkin.
Aniqlangan zaifliklar 2026-yil 24-iyul kuni e’lon qilindi va ular libssh2 1.11.1 hamda undan oldingi barcha versiyalarga ta’sir ko’rsatishi ma’lum bo’ldi.
libssh2 nima va u nima uchun muhim?
libssh2 — C dasturlash tilida yozilgan ochiq kodli kutubxona bo’lib, SSH-2 (Secure Shell) protokolini qo’llab-quvvatlaydi. U quyidagi turdagi ko’plab dasturiy ta’minotlar tarkibida qo’llaniladi:
- masofaviy serverlarni boshqarish vositalari;
- SFTP va SCP fayl uzatish dasturlari;
- zaxira nusxa (backup) yaratish platformalari;
- avtomatlashtirilgan deploy va DevOps vositalari;
- tarmoq uskunalarini boshqarish dasturlari;
- CI/CD tizimlari;
- turli tijorat va ochiq kodli SSH mijozlari.
Mazkur kutubxona juda ko’plab dasturlar tarkibiga statik yoki dinamik ravishda kiritilganligi sababli, zaifliklarning ta’sir doirasi alohida operatsion tizim bilan cheklanmaydi.
Aniqlangan zaifliklar
Tadqiqotchilar tomonidan jami to’rtta yuqori xavflilik darajasiga ega (High Severity) zaiflik aniqlangan bo’lib, ularning barchasi zararli SSH serveri orqali ekspluatatsiya qilinishi mumkin.
CVE-2026-66032 — Double Free zaifligi (CVSS 8.7)
Eng xavfli zaiflik CVE-2026-66032 identifikatori bilan ro’yxatga olingan bo’lib, CVSS 8.7 ball bilan baholangan.
Muammo sftp_open() funksiyasida yuzaga keladigan Double Free (CWE-415) turidagi xotira boshqaruvi xatosi bilan bog’liq.
Ushbu zaiflikdan foydalanish uchun foydalanuvchi avval zararli SSH serveriga muvaffaqiyatli ulanib, SFTP sessiyasini boshlashi kifoya. Shundan so’ng hujumchi maxsus tayyorlangan SSH_FXP_OPEN javob paketini yuboradi. Muayyan xatolik holatlarida kutubxona bir xil xotira hududini ikki marotaba bo’shatishga urinadi.
Agar tizim glibc xotira boshqaruvchisidan foydalansa, bu holat:
- xotira buzilishiga;
- tcache mexanizmi manipulyatsiyasiga;
- ustma-ust xotira ajratilishiga;
- funksiya ko’rsatkichlarining (Function Pointer) o’zgartirilishiga;
- ayrim sharoitlarda esa masofadan kod bajarilishiga olib kelishi mumkin.
CVE-2026-66033 — Autentifikatsiyadan oldingi xizmatni rad etish (CVSS 8.7)
Ikkinchi zaiflik ssh2_cipher_crypt() funksiyasida aniqlangan bo’lib, u ham CVSS 8.7 ball bilan baholangan.
Mazkur zaiflik SSH ulanishining autentifikatsiyadan oldingi bosqichida yuzaga keladi.
Agar zararli server ulanish vaqtida AES-GCM shifrlash algoritmidan foydalanishni kelishib olsa, paket uzunligini hisoblash jarayonida Integer Underflow yuzaga kelishi mumkin.
Natijada:
- xotira chegarasidan tashqarida o’qish (Out-of-Bounds Read);
memcpy()
funksiyasining noto’g’ri parametr bilan chaqirilishi;- mijoz dasturining autentifikatsiyagacha darhol ishdan chiqishi (Crash)
kabi holatlar yuz beradi.
CVE-2026-66034 — Public Key parseridagi xotira xatosi
Uchinchi zaiflik ochiq kalitlarni (Public Key) qayta ishlash mexanizmida aniqlangan.
Zararli SSH serveri maxsus tayyorlangan noto’g’ri uzunlik qiymatini yuborishi natijasida parser ajratilgan xotira chegarasidan tashqaridagi ma’lumotlarni o’qiydi.
Bundan tashqari, xatoliklarni qayta ishlash jarayonida hali boshlang’ich qiymat berilmagan ko’rsatkich (Uninitialized Pointer) bo’shatilishi mumkin.
Bu esa:
- xotira buzilishiga;
- dastur ishlashining to’xtashiga;
- ekspluatatsiya imkoniyatining yuzaga kelishiga sabab bo’lishi mumkin.
CVE-2026-66035 — Heap Buffer Overflow (Pre-Authentication)
To’rtinchi zaiflik fullpacket() funksiyasida aniqlangan bo’lib, u ham autentifikatsiyadan oldin ekspluatatsiya qilinadi.
SSH ulanishida Encrypt-then-MAC algoritmi kelishilgach, hujumchi kelishilgan blok o’lchamidan kichikroq paket yuboradi.
Natijada kutubxona zarur hajmdan kichik xotira ajratadi, biroq undan ko’proq ma’lumot nusxalanadi.
Bu esa klassik Heap Buffer Overflow holatini yuzaga keltirib:
- xotiraning buzilishiga;
- dastur ishlashining to’xtashiga;
- ayrim holatlarda hujumchining nazoratni qo’lga olishi uchun sharoit yaratishi mumkin.
Ushbu zaifliklardan foydalanish qanday oqibatlarga olib kelishi mumkin?
Mazkur zaifliklarning asosiy xususiyati shundaki, ular mijoz (Client) tomonida ekspluatatsiya qilinadi. Ya’ni odatda xavf server tomonida bo’ladi degan tasavvurdan farqli ravishda, bu holatda foydalanuvchining o’zi zararli SSH serveriga ulanganda hujum qurboniga aylanadi.
Muvaffaqiyatli ekspluatatsiya quyidagi oqibatlarni keltirib chiqarishi mumkin:
- SSH yoki SFTP mijoz dasturining ishdan chiqishi;
- xizmat ko’rsatishning rad etilishi (Denial of Service);
- jarayon xotirasining buzilishi;
- maxfiy ma’lumotlarning sizib chiqishi;
- ayrim sharoitlarda masofadan ixtiyoriy kod bajarilishi;
- tashkilot infratuzilmasiga keyingi bosqich hujumlarini amalga oshirish imkoniyatining paydo bo’lishi.
Ayniqsa, avtomatlashtirilgan zaxiralash tizimlari, CI/CD platformalari, DevOps infratuzilmalari hamda SSH orqali muntazam ulanadigan xizmatlar ushbu tahdidga nisbatan ko’proq xavf ostida hisoblanadi.
Tashkilotlar uchun tavsiyalar
Mazkur zaifliklardan himoyalanish uchun quyidagi choralarni ko’rish tavsiya etiladi:
- libssh2 kutubxonasini barcha tuzatishlarni o’z ichiga olgan eng so’nggi versiyaga yangilash;
- agar yangilashning imkoni bo’lmasa, ishlab chiquvchilar tomonidan e’lon qilingan rasmiy patch (upstream commit)larni qo’llash;
- tashkilot infratuzilmasidagi barcha SSH va SFTP mijoz dasturlarini inventarizatsiyadan o’tkazish;
- libssh2 kutubxonasini statik tarzda o’z tarkibiga qo’shib olgan dasturlarni alohida tekshirish, chunki operatsion tizim paketini yangilash bunday dasturlarni avtomatik ravishda himoyalamaydi;
- faqat ishonchli SSH serverlariga ulanish va server identifikatorlarini (Host Key) tekshirish;
- tarmoq trafigini monitoring qilish hamda SSH ulanishlaridagi g’ayrioddiy faollikni aniqlash;
- EDR, IDS/IPS va SIEM tizimlari orqali shubhali SSH ulanishlarini nazorat qilish.
libssh2 kutubxonasida aniqlangan CVE-2026-66032, CVE-2026-66033, CVE-2026-66034 va CVE-2026-66035 zaifliklari SSH infratuzilmasiga nisbatan mavjud tahdidlarning faqat server tomonidagina emas, balki mijoz dasturlari orqali ham amalga oshirilishi mumkinligini yana bir bor namoyon etdi.
Mazkur zaifliklar ekspluatatsiya qilinishi natijasida xotira buzilishi, xizmatning rad etilishi va ayrim sharoitlarda masofadan kod bajarilishi kabi jiddiy oqibatlar yuzaga kelishi mumkin. Shu sababli tashkilotlar libssh2 kutubxonasidan foydalanayotgan barcha dasturiy vositalarni zudlik bilan tekshirishi, ularni yangilashi hamda SSH ulanishlarini qat’iy nazorat ostiga olishi tavsiya etiladi. O’z vaqtida amalga oshirilgan yangilanishlar va xavfsizlik choralarigina ushbu tahdidlarning amaliy hujumga aylanishining oldini olishi mumkin.